Drezyny rowerowe we Fromborku to sposób na odkrycie jednego z najładniejszych zakątków Warmii z zupełnie innej perspektywy. Zamiast tradycyjnego pociągu, po torach historycznej linii kolejowej wzdłuż Zalewu Wiślanego jeździ się tutaj siłą własnych mięśni, pedałując w tandemie i podziwiając widoki na wodę i okoliczne pola. To część projektu Nadzalewowa Kolej Drezynowa, który przywrócił życie opuszczonej trasie kolejowej łączącej niegdyś Elbląg z Braniewem.
Sama idea jest prosta – klasyczna drezyna kolejowa, tylko zamiast silnika ma pedały jak rower. Z przodu dwa siedzenia dla pedałujących, z tyłu ławka dla pasażerów. Zmieści się tu czworo dorosłych albo dwoje dorosłych z trójką dzieci.
- malownicze widoki na Zalew Wiślany
- ekologiczny sposób zwiedzania
- unikalna historia dawnej kolei
- dwie trasy do wyboru
- możliwość relaksu w Świętym Kamieniu
Historia linii kolejowej nad Zalewem Wiślanym
Linia kolejowa nr 254, po której dziś jeżdżą drezyny, to fragment dawnej Kolei Nadzalewowej biegnącej z Elbląga do Braniewa bezpośrednio wzdłuż brzegu Zalewu Wiślanego. Do kwietnia 2006 roku kursowały tędy jeszcze regularne pociągi – można było dojechać z Elbląga przez Tolkmicko i Frombork aż do Braniewa, ciesząc się widokami na rozlewisko. Potem ruch pasażerski zamarł, tory zarastały krzakami i trawą.
W 2023 roku grupa entuzjastów postanowiła przywrócić trasę do życia w nowej odsłonie. Zamiast reaktywować kosztowny ruch pociągów, postawili na drezyny rowerowe – lżejsze, bardziej ekologiczne i dające turystom realny kontakt z otoczeniem. Przez kilka miesięcy oczyszczano torowisko, wycinano zarośla, sprawdzano stan szyn. Pierwsze kursy ruszyły w maju 2023 roku i od razu znalazły swoich fanów.
Linia kolejowa wzdłuż Zalewu Wiślanego funkcjonowała od czasów pruskich. Była jednym z dwóch połączeń kolejowych między Elblągiem a Braniewem – drugim była trasa południowa przez Bogaczewo.
Trasy drezynowe z Fromborka
Z Fromborka można wybrać się na dwie trasy. Pierwsza, oznaczona kolorem zielonym, prowadzi do Świętego Kamienia i z powrotem do Fromborka – łącznie 14,6 km. To najdłuższa z dostępnych opcji, ale jednocześnie najładniejsza pod względem widoków. Tor biegnie praktycznie cały czas w pobliżu Zalewu, więc przez większość czasu ma się wodę na wyciągnięcie ręki.
Druga opcja to trasa czerwona – przejazd w jedną stronę z Fromborka do Tolkmicka albo odwrotnie, 11,6 km. Tutaj nie wraca się drezyną, tylko busem, co organizator zapewnia w cenie. To dobry wybór dla tych, którzy chcą połączyć przejazd drezyną ze zwiedzaniem obu miejscowości.
Święty Kamień pełni rolę punktu odpoczynku na trasie – można tu złapać oddech, napić się wody, rozejrzeć po okolicy. To niewielka miejscowość, ale samo miejsce postoju drezyn jest przyjemnie zorganizowane.
Jak wygląda przejazd drezyną
Drezyna to w praktyce rower na czterech kołach, tyle że porusza się po szynach. Pedałują dwie osoby siedzące z przodu, reszta może spokojnie siedzieć z tyłu i podziwiać okolice. Co ważne – pedałować muszą dwie osoby, bo jedna sobie nie poradzi. Ale jeśli ktoś nie ma kondycji, można pedałować na zmianę albo poprosić obsługę o pomoc.
Jedzie się zaskakująco lekko. Tor jest w większości płaski, a pedałowanie we dwójkę sprawia, że nie czuje się aż takiego wysiłku jak na zwykłym rowerze. Osoby jeżdżące rekreacyjnie na rowerze poradzą sobie bez problemu, ale prawdę mówiąc, nawet ci bez kondycji dają radę – w pierwszych dwóch dniach działania kolei przejechało 50 drezyn z 180 osobami w różnym wieku i wszyscy dotarli na metę.
Czas przejazdu to oficjalnie około półtorej godziny, ale lepiej zaplanować sobie dwie. Po co się spieszyć? Widoki na Zalew, ptaki nad wodą, spokój i cisza – to nie jest wyścig, tylko sposób na relaks.
Na drezynę można zamontować krzesełko rowerowe dla małego dziecka albo przyczepkę na rowery. Trzeba o tym poinformować przy rezerwacji.
Dla kogo są drezyny nad Zalewem
To atrakcja, która działa na wielu poziomach. Rodziny z dziećmi znajdą tu bezpieczną rozrywkę – dzieciaki uwielbiają pedałować i czują się jak maszyniści prowadzący prawdziwy pojazd kolejowy. Dla rodziców to szansa na aktywność na świeżym powietrzu bez nadmiernego wysiłku.
Pary i grupy znajomych docenią klimat i nietypowość przejazdu. To nie jest kolejna wycieczka rowerowa szlakiem, tylko coś zupełnie innego – jeździ się po torach, ma się Zalew Wiślany tuż obok, a w tle widać Frombork z charakterystyczną sylwetką katedry.
Miłośnicy kolei i techniki też znajdą coś dla siebie. Sama linia kolejowa nr 254 ma swoją historię, a przejazd po torach, które przez lata służyły prawdziwym pociągom, daje ciekawy kontekst. Nie każdy dzień można powiedzieć, że jechało się po historycznej trasie Kolei Nadzalewowej.
Praktyczne informacje – ceny, godziny, rezerwacje
Koszt wynajmu jednej drezyny to 140 zł niezależnie od wybranej trasy. Cena jest za drezynę, nie za osobę – więc im więcej osób się zmieści, tym taniej wychodzi na głowę. Przy czterech osobach to 35 zł od nosa za prawie dwie godziny aktywności i widoków.
Drezyny działają sezonowo, od maja do końca września. Kursy odbywają się w określonych godzinach – konkretny rozkład jazdy zależy od trasy i najlepiej sprawdzić go na stronie nadzalewowa.pl przed wyjazdem. W przypadku złej pogody przejazd może nie dojść do skutku albo zostać przerwany – to w końcu pojazd bez dachu.
Rezerwacja jest obowiązkowa i odbywa się przez internet na stronie Nadzalewowej Kolei Drezynowej. Nie ma opcji „wpadnę i zobaczę czy jest miejsce” – trzeba zaplanować wizytę z wyprzedzeniem. To dobre rozwiązanie, bo organizator wie ile drezyn przygotować i może skoordynować wyjazdy.
Jak dojechać do Fromborka
Frombork leży około 80 km na północny wschód od Elbląga i 90 km na zachód od Braniewa. Samochodem najwygodniej dojechać drogą krajową nr 7 (Gdańsk-Warszawa), a potem skręcić w kierunku Zalewu Wiślanego. Stacja drezyn we Fromborku znajduje się przy dawnym dworcu kolejowym – łatwo trafić, wystarczy jechać za znakami do centrum i szukać torów.
Można też połączyć drezynę z rejsem statkiem. Z Krynicy Morskiej i Piasków na Mierzei Wiślanej kursują statki wycieczkowe do Tolkmicka, a stamtąd już blisko do Fromborka. Część odjazdów drezyn jest zsynchronizowana z rozkładem statków, żeby turyści mogli wygodnie przesiąść się z wodnej atrakcji na kolejową.
Rowerem też można dotrzeć – w okolicy jest kilka szlaków rowerowych wzdłuż Zalewu. Wtedy drezynę traktuje się jako urozmaicenie rowerowej wycieczki, a nie główny cel wyjazdu.
Warto połączyć przejazd drezyną ze zwiedzaniem samego Fromborka. Katedra na Wzgórzu Katedralnym, muzeum Mikołaja Kopernika, zabytkowe fortyfikacje – to wszystko w zasięgu spaceru od stacji drezyn. Można zacząć od miasta rano, potem przejechać drezyną po południu, albo odwrotnie – najpierw aktywność, potem zwiedzanie.
Stacja we Fromborku dysponuje jedenastoma drezynami, a w Tolkmicku jest ich szesnaście. W szczycie sezonu warto rezerwować z wyprzedzeniem, bo miejsca szybko się zapełniają.
Frombork jako baza wypadowa ma jeszcze tę zaletę, że znajduje się tu sporo miejsc noclegowych – pensjonaty, pokoje gościnne, camping. Można więc spokojnie zostać na weekend i zaplanować sobie drezyny jako jeden z punktów programu, bez pędu i stresu.